Lamelirano drvo



Lamelirano ili lepljeno drvo

Drvo je jedan od najstarijih građevinskih materijala. U proizvonji lepljenog lameliranog drveta ono je i osnovni materijal. Mogućnosti koje pružaju konstrukcije od lepljenog lameliranog drva su takve da se može smatrati da drvo kao tradicionalan materijal pruža mogućnosti novih graditeljskih izazova i da se nameće kao jedan od građevnih materijala budućnosti. Elegancija forme, harmonija oblika i toplina ambijenta karakteristike su savremenih arhitektonskih projekata u drvetu. Posmatrajući građevine izvedene u tehnici lepljenog lameliranog drva, ono svakako zaslužuje naziv plemenitog materijala.

Lepljeno lamelirano drvo je građevinski materijal dobijen od tankih drvenih elemenata podjednake širine (dasaka) postavljenih jedan preko drugog, slepljenih u međusobnim spojenim ravninama određenim vrstama lepka pod određenim uslovima i predstavlja najčešče element konstrukcije praktično neograničenih dimenzija poprečnog preseka i dužine.

Ovako dobijeni materijal ima mehaničke karakteristike koje su ujednačenije od mehaničkih karakteristika masivnog drveta-materijala od kojeg je lepljeno lamelirano drvo nastalo. Izrada elemenata konstruktivnog sistema ili cele konstrukcije objekta je strogo kontrolisani tehnološki postupak. Odvija se u našoj radionici lepljenih lameliranih konstrukcija tako da su elementi konstrukcije od lepljenog lameliranog drva industrijski proizvod standardnog kvaliteta.

Lamelirano drvo se proizvodi od:

  • Četinarskog drveta (jela, smreka, bor i sl.)

  • Listopadnog drveta (hrast, bukva, jasen)
  • Lamelirano drvo proizvodi se u sledećim klasama kvaliteta odnosno čvrstoće:

  • I klasa

  • II klasa
  • Debljine lamela se kreću od 10 pa sve do 40 mm. Lamelirano drvo po obliku može biti konstantnog ili promjenjivog poprečnog preseka, kao i ravno ili lučno.

    Ravno lamelirano drvo

  • Ravno lamelirano drvo
  • Lučno lamelirano drvo

  • Lučno lamelirano drvo
  • Estetski efekt konstrukcije od lameliranog drva je izvanredan i daje poseban ton današnjoj arhitekturi. Objekti izvedeni u ovoj tehnici se nameću svojim izgledom, skladnošću forme i toplinom enterijera.

    Za razliku od ostalih industrijskih proizvoda drvne industrije pod pojmom lepljenog lameliranog drva podrazumijeva se isključivo proizvod nastao međusobnim lepljenjem drvenih lamela sa paralelnim smerom pružanja drvnih vlakana.

    Značajnije karakteristike lameliranog drva

    Čvrstoća
    Naprezanja pri kojima dolazi do loma usled vazdušne sile paralelne sa pravcem vlakana jednaka su naponima loma najviših klasa betona koje se danas upotrebljavaju u građevini. Normalni naponi loma drveta kreću se u granicama od 40,0 do 80,0 MPa zavisno o vrsti drva (četinari ili listpadna). Kada je u pitanju čvrstoća vlakana onda se drvo može uspoređivati i sa nekim metalima, jer rezultati ispitivanja pokazuju da do loma epruvete od drva bez greške dolazi i pri naponu od 180 MPa.

    Težina
    Težina ugrađenog drva iznosi oko 600 kg/m3. Težina armiranog betona je 2500 kg/m3, što jasno pokazuje da je udeo iskorišćenja naprezanja poprečnog preseka usled opterećenja od vlastite težine najmanje četiri puta manji kod drva nego kod betona u štapovima istih dimenzija. Ovo može biti od velikog značaja kod konstruiranja sistema velikih raspona i malog pripadajućeg opterećenja, naročito sa ekonomskog stanovišta.

    Dimenzije
    Razvojem tehnologije lepka ograničene dimenzije konstrukcijskih elemenata od drva nisu više problem. Danas se može napraviti element od drveta sa visinom poprečnog presjeka od par metara i sa dužinom i do 50 m. Prevozi dugačkih nosača (od 30-50m) nisu problematični zbog velike težine, nego samo zbog velike dužine i visine.

    Otpornost na požar
    Slobodno se može reći da su u pojedinim slučajevima drvene konstrukcije neuništive u požaru. Protivpožarna otpornost građevinskih konstrukcija karakterišu dva kriterijuma: zapaljivost materijala i ponašanje materijala u požaru. Međutim razlika u materijalima postoji samo u njihovom ponašanju u periodu koji prethodi pojavi kritičnih razornih temperatura.
    Čelik već pri temperaturi od 550 °C koja je daleko od tačke topljenja čelika gubi sve svoje mehaničke karakteristike i prestaje biti građevinski materijal. Ova pojava ima za posledicu naglo gubljenje modula elastičnosti pa dolazi do urušavanja objekta iako čelik nije zapaljiv materijal.
    Armirani beton koji isto tako nije goriv materijal pri povišenoj temperaturi počinje pucati, kruniti se usled smanjenja čvrstoće, pa se deformira.
    Drvo u požaru gori. Međutim, drvo pri gorenju ne mijenja bitno svoja mehanička svojstva i to je kvalitetnija razlika u odnosu na beton i čelik. Pretvaranje drveta u sloj ugljenika teče vrlo sporo 0,4-0,8 mm/min. To znači da pri velikim požarnim temperaturama za vreme od 1 sata drveni nosač izgubi 4 cm po svom opsegu. Kod velikih poprečnih presjeka kakvi su u pravilu preseci u lameliranom drvu ovo oslabljenje dimenzija ne predstavlja nikakvu opasnost od urušavanja konstrukcije.